Organisatieopstellingen zijn een relatief nieuwe vorm voor diagnose én interventie. We werken hierbij ruimtelijk. Een vraagstuk stellen we letterlijk op. Hiervoor gebruiken we representanten (mensen), poppetjes (tafelopstelling) of symbolen (objecten). Een opstelling maakt enerzijds zichtbaar hoe het probleem er uit ziet, anderzijds invoelbaar wat er 'onder tafel' meespeelt.

U kunt een vraag stellen, die dan door middel van het plaatsen van de mensen in de ruimte wordt 'neergezet'. Hoe het precies werkt weten we niet, maar we kunnen er wel goed mee werken. Want de representanten kunnen op basis van hun beleving en gevoelens op de plek waar ze staan, waardevolle informatie geven over het vraagstuk. Zelfs als representanten rationeel niets van de situatie of het vraagstuk weten. Bijzonder is dat deze emoties en gevoelens vaak perfect onder worden brengen wat er speelt in het vraagstuk in de 'onderstroom'. Wat wel wordt gevoeld, maar waar meestal niet over wordt gesproken. Daarnaast geeft een opstelling de mogelijkheid het vraagstuk van enige afstand te bekijken. De vragensteller kan er zo meer beeld en gevoel bij krijgen.

De opstelling geeft daarna de gelegenheid te expirimenteren met wat er nodig is om het systeem meer rust of juist energie te laten krijgen. Hierbij is deskundige begeleiding een voorwaarde. Wat is nodig het gewenste doel te bereiken? Door het verplaatsen van representanten (ordening aanbrengen) of het inbrengen van nieuwe elementen (bijv. vertrouwen) komt datgene dat gaat helpen boven tafel.

Opstellingen leiden in drie stappen snel tot concrete oplossingen: Ervaring, Inzicht, Taak. Vanuit de ervaring in de opstellingen, krijgen vragenstellers inzicht in wat nodig is voor de verandering. De begeleider formuleert dan samen met de vragensteller de taken die nodig zijn om in de 'praktijk' de ervaringen en inzichten tot resultaat te laten leiden.

Zo kunnen directieteams, leidinggevenden of veranderaars vaak in één of twee dagdelen meer bereiken dan met vele interviews, deskstudies brainstormsessies of trainingen. Organisatieopstellingen maken vaak ook deel uit van een grotere porojecten zoals reorganisaties, communicatieplannen of programma's voor managementdevelopment.